Rotstekeningen



In 1987 had ik de gelegenheid om voor de eerste keer rotstekeningen in Tanumshede in Zweden te bekijken. En ik was gelijk verkocht. Deze “simpele” in het harde graniet geslepen tekeningen van zo’n kleine drieduizend jaar, die zo eenvoudig lijken, maar waar een complete wereld achter schuil gaat. Als je vaker op zoek gaat naar rotstekeningen, kom je op plaatsen waar nog mos op de harde rotsen groeit. Je trekt een stuk mos weg en vind zelf nog onontdekte schaalkuiltjes. Dan gaat er iets door je heen. Bij een andere gelegenheid tref je ’s avonds om half elf Gerard Milstreu van het rotstekeningenmuseum in Underslös bij Tanumshede. Hij nodigt je op die tijd allervriendelijkst uit het museum toch maar even te komen bekijken. En je bent dus nog meer verkocht. Vooral als je de volgende dag weer even vriendelijk wordt verwelkomd. Je zoekt via het internet en komt tot de conclusie, dat hier iets heel bijzonders aan de hand is. In onze moderne tijd zijn er overblijfselen bewaard gebleven, die terugreiken tot de aanvang der mensheid. En al die duizenden jaren lang hebben ze overleefd, de natuurkrachten weerstaan. Vele duizenden vindplaatsen zijn over de hele wereld verspreid en maar een heel klein, daardoor bijna elitair, groepje mensen houdt zich er mee bezig. Ik ben benieuwd of onze hedendaagse verworvenheden even lang zullen blijven bestaan. Ik ben eigenlijk wel zeker van niet. Je zoekt verder, haalt boeken en duikt in een wereld van symbolen, tekens, betekenissen, die je doen beseffen, dat er zelfs bij de zogenaamde moderne mens van vandaag de dag er iets is blijven hangen van die hele oude cultuur. Je wordt herinnerd aan je kweekschoolstudie, waar je leerde over wat Carl Gustav Jung schreef met betrekking tot het collectief onbewuste en de archetypen. En het begint voor je te leven. Je zoekt in je omgeving en vind ook daar dezelfde tekens terug.

Soms in een veldkei, die dienst doet als fundament van een kerk. Een andere grote veldkei is rond 1920 opgericht als monument voor de geval-lenen tijdens de eerste wereldoorlog. Aan de achterkant evenwel ontdek ik schaalkuiltjes. Dus moet die steen al veel eerder gebruikt zijn. Wellicht voor drieduizend jaar als offersteen of als deksteen van een hunebed? In de bossen van Jasmund op Rügen is een offersteen, die ook zo genoemd wordt, te vinden temidden van hoog opgaande beuken. Een aantal prachtige schaalkuiltjes zijn er in te vinden. Maar wie schetst mijn grote verbazing, toen ik er tot drie keer (stukjes appel, zonnepitten en kaarsvet) dingen in terugvond, die er uit zichzelf niet in hebben kunnen komen! Wordt die offersteen dan ook van de dag nog als zodanig gebruikt? Kortom het is boeiend en blijft boeien omdat zo’n mooi rond kuiltje tot de alleroudste symbolen der mensheid behoort en niemand precies de betekenis er van weet.Ja, waarschijnlijk is het een vruchtbaarheidssymbool, maar geen expert zal daarvoor zijn hand in het vuur steken. De verbinding naar de geveltekens is niet zo vreemd, als we weten, dat ook bij die geveltekens symbolen voorkomen, die we ook bij de rotstekeningen aantreffen: zonnerad, levensboom. De foto’s van de rotstekeningen zijn gescande dia’s van minstens tien jaar oud, waardoor enige verkleuring is opgetreden. Wie meer over rotstekeningen wil weten, die raad ik aan op een van de volgende websites te gaan kijken:
Scandinavian Society for Prehistoric Art
Helleristninger
Alta museum
Rock art & Petroglyphs
Rotstekeningen in Bohuslän
Adorant